Museum LA8 aan de Lichtentaler Allee in Baden-Baden
"Luxe: Het verlangen naar overvloed" – Een bijzondere tentoonstelling in de kuurstad Baden-Baden onderzoekt hoe het begrip luxe door de tijd heen en in wisselwerking met de samenleving is geëvolueerd. Wat is luxe eigenlijk? Is het pracht, praal en materiële rijkdom – of gaat het veeleer om tijd, zelfbeschikking en gezondheid?
24 oktober 2026 – 6 juni 2027: Bijzondere tentoonstelling "Luxe: Het verlangen naar overvloed" in Museum LA8, gevestigd in het cultuurcentrum LA8 aan de Lichtentaler Allee (Italiano, Francais, Deutsch, English, Nederlands)
Baden-Baden – een plek die synoniem staat voor het "goede leven" – presenteert de tentoonstelling "Luxe: Het verlangen naar overvloed". Deze kuurstad in het Zwarte Woud lijkt het fenomeen luxe haast te hebben uitgevonden. De wortels van deze historische kuurbestemming reiken 2000 jaar terug – een geschiedenis die momenteel ook wordt belicht in een tentoonstelling in het stadsmuseum van deze UNESCO-werelderfgoedlocatie. Ondertussen vindt in het Kurhaus een beurs voor een verfijnde levensstijl en genot plaats, en trekt de nieuwe tentoonstelling "Luxe: Het verlangen naar overvloed" in Museum LA8 aan de Lichtentaler Allee vele bezoekers. Al sinds de oudheid staat luxe voor een specifieke levenswijze die economische vooruitgang heeft gestimuleerd – al ging dit vaak gepaard met morele veroordeling. Tegen de achtergrond van hedendaagse maatschappelijke debatten biedt de tentoonstelling in Museum LA8 bovendien een kritische blik op de mechanismen van luxe en rijkdom in de wereld van vandaag. De tentoonstelling richt zich in het bijzonder op het kuuroord Baden-Baden in de 19e en het begin van de 20e eeuw – een periode waarin het uitgroeide tot een verfijnde ontmoetingsplaats voor een kosmopolitische internationale samenleving en een mondaine kuurbestemming van wereldklasse.
 |
| Ingang van de tentoonstelling "Luxe: Het genoegen van overvloed" in Museum LA8 in Baden-Baden – Persfoto: Helga Waess |
Momenteel viert Baden-Baden de kunst van het genieten met de beurs "fine" – lees hierover meer in ons bericht op dit blog:
Maar wat is luxe eigenlijk?
Dat is een vraag die de curatoren van de speciale tentoonstelling in Museum LA8 proberen te beantwoorden:
Is het pracht, glamour en materiële rijkdom –
of gaat het veeleer om tijd, zelfbeschikking en gezondheid?
Het begrip luxe beweegt zich vloeiend tussen materiële en immateriële waarden en laat zich niet in een starre definitie vangen.
De nieuwe tentoonstelling in Museum LA8 verkent de transformatie van luxe, van het vroege industriële tijdperk tot aan de Weimarrepubliek –
een tijdperk waarin luxe evolueerde van een aristocratisch voorrecht naar een burgerlijk statussymbool.
 |
| Museum LA8 aan de Lichtentaler Allee – Persfoto: Helga Waess |
Om tot de kern van het fenomeen LUXE door te dringen, belicht de tentoonstelling diverse centrale thema's:
- Culinaire kunsten,
- Koloniale waren,
- Mobiliteit,
- Architectuur,
- Mode,
- Design,
- Vrije tijd en ontspanning.
 |
| Oldtimers in Baden-Baden, foto: A. Waess |
De overgang naar een tijdperk van overvloed – op de drempel van de moderniteit – belooft bijzonder boeiend te zijn.
Geïmporteerde goederen die ooit onbetaalbaar waren – en werden verkregen door koloniale exploitatie – ontwikkelden zich tijdens de industrialisatie tot luxeartikelen die voor een breder publiek toegankelijk werden. Tegelijkertijd verspreidde de opkomende *haute cuisine*, gekenmerkt door complexe recepten en zeldzame ingrediënten, zich onder een welgestelde clientèle.
Met de uitbreiding van het spoorvervoer, de auto-industrie en de passagiersvaart ontwikkelde mobiliteit zich tot een belangrijk statussymbool.
Legendarische treinen zoals de Oriënt-Express en luxueuze oceaanstomers zoals de Titanic overbrugden grote afstanden in een omgeving van maximaal comfort.
In kuuroorden en grote steden verrezen schitterende grand hotels, die fungeerden als tijdelijke, op zichzelf staande 'kosmopolitische werelden in het klein'.
Zij vormden een glamoureus decor voor een internationale elite.
 |
| Bewegwijzering voor de speciale tentoonstelling 'LUXURY' bij de ingang van Museum LA8; persfotoarchief: Helga Waess. |
Ook de modewereld onderging een fundamentele transformatie.
Vroege modeontwerpers introduceerden het concept van *haute couture*.
Pioniers zoals Charles Frederick Worth (1825–1895) begonnen zelf ontwerpen voor hun seizoenscollecties te bepalen, waarmee zij de aanzet gaven tot een moderne, merkgerichte mentaliteit.
Tegelijkertijd maakten industriële productieprocessen hoogwaardige confectiekleding en in massa geproduceerde sieraden mogelijk.
De opkomst van grote warenhuizen vanaf de jaren 1850 maakte mode en luxegoederen toegankelijk voor een steeds grotere groep consumenten.
Daartegenover stonden meesters van de art-nouveau-beweging, zoals René Lalique (1860–1945), die exclusieve, unieke stukken creëerden met behulp van vernieuwende materialen en verfijnd vakmanschap.
 |
| De kuurtrein (*Bäderbahn*) in Baden-Baden, gelegen langs de Lichtentaler Allee; foto: A. Waess |
.Naarmate bredere lagen van de bevolking over meer financiële zekerheid beschikten, veranderde de perceptie van welvaart.
Luxe werd niet langer uitsluitend gedefinieerd door materiële bezittingen; het kwam in toenemende mate te staan voor de vrijheid om de eigen tijd vorm te geven. In de 19e en het begin van de 20e eeuw bleef deze soevereiniteit over de eigen tijd echter een exclusief voorrecht – een scheidslijn tussen economische afhankelijkheid en een positie aan de top van de samenleving. De tentoonstelling richt zich in het bijzonder op de kuurstad Baden-Baden, die in deze periode uitgroeide tot een verfijnde ontmoetingsplaats voor een kosmopolitische wereldelite en een mondaine kuurbestemming van internationaal niveau.
 |
| Restaurants in het stadscentrum van Baden-Baden, foto: A. Waess |
De tentoonstelling brengt hoogwaardige objecten samen
op het gebied van kunst, cultuurgeschiedenis en techniekgeschiedenis, waaronder historische schilderijen, grafisch werk en fotografie die onderwerpen als architectuur, culinaire kunsten, mode, reclame en vervoer bestrijken.
Tot de getoonde werken behoren belangrijke stukken van onder anderen:
Abraham Hendricksz. van Beyeren (ca. 1620–1690), Jan Davidsz. de Heem (1606–1683/1684), Adolphine Herpp (1820–1882), Fritz Klingholz (1861–1921), René Lalique (1860–1945), Jakob Lehnen (1803–1847), Henri Manguin (1874–1949), Jeanne Paquin (1869–1936), Paul Poiret (1879–1944), Karl Schmidt-Rottluff (1884–1976), Max Slevogt (1868–1932), Emmy Roth (1885–1942), Heinrich Vogeler (1872–1942) en Charles Frederick Worth (1825–1895).
 |
| Lichtentaler Allee in Baden-Baden – Museum LA8, persfotoarchief: Helga Waess |
TIJDELIJKE TENTOONSTELLING
LUXE. HET GENOT VAN OVERVLOED
24 OKTOBER 2026 – 6 JUNI 2027
Museum LA8 - Museum voor 19e-eeuwse kunst en techniek
- Dinsdag tot en met zondag, 11.00 – 18.00 uur
- Geopend op alle feestdagen, inclusief maandagen,
- met uitzondering van 24 en 31 december.
Het museum maakt deel uit van het cultuurcentrum LA8
– eveneens in maart 2009 geopend door de GRENKE-stichting – dat is gehuisvest in een historisch pand aan de 'museummijl', de Lichtentaler Allee.
